Meer natuur en minder wateroverlast in Wemmel

Wemmel krijgt extra natte natuur op de bovenloop van de Amelvonnesbeek. Een betonnen knijpconstructie op de beek ter hoogte van de Brusselsesteenweg zorgt vanaf nu voor meer waterbuffering bij hoge waterstanden. Zo kan het water vertraagd afgevoerd worden, wat stroomafwaarts helpt tegen wateroverlast. Dit is beter voor de inwoners én voor de natuur. De werken maken deel uit van het programma Water+Land+Schap Klimaatrobuuste Groene Noordrand.

De Amelvonnesbeek is de belangrijkste zijloop van de Maalbeek, een belangrijke blauw-groene ruggengraat van het openruimtegebied ten noordwesten van Brussel. De vallei staat echter onder druk door de toenemende bebouwing, verharding en de steeds vaker voorkomende extreme weersomstandigheden. Droogte, wateroverlast na hevige regenbuien en de daaruit volgende erosie vormen nu al een probleem en zullen de vallei steeds vaker teisteren.

De coalitie Klimaatrobuuste Groene Noordrand zoekt daarom naar concrete oplossingen, samen met de lokale overheden en met financiële steun van Vlaanderen en Europa. In Wemmel ligt de Amelvonnesbeek ter hoogte van de kruising met de Brusselsesteenweg in een open stuk vallei, tot zes meter onder het maaiveld. ‘Een ideale plek om het water te vertragen en natte valleinatuur te creëren’, vertelt Wim Solie, projectregisseur bij Regionaal Landschap Brabantse Kouters (RLBK). Die vertraging wordt gerealiseerd met een knijp in de beek. Dit is een betonnen tussenschot met een regelbare opening. Zo wordt het water bij hoge waterstand tegengehouden en kan het slechts beetje bij beetje trager verder stromen. Deze werken zijn nu volledig afgerond.

Ook oplossing voor erosieprobleem

‘Met het programma Water+Land+Schap wil de Vlaamse Overheid inzetten op een veerkrachtig landschap waarin water, landbouw en natuur hand in hand gaan’, zo vertelt Jo Brouns, Vlaams minister van Omgeving en Landbouw. ‘Op deze plek was er ook een erosieprobleem. Het water en sediment dat afstroomt van een nabijgelegen akker wordt nu opgevangen in een geprofileerde grasstrook die werd ingezaaid met een mengsel om ook de biodiversiteit een boost te geven. Zo kan het water daar infiltreren. De grond blijft op die manier meer op de akker en komt niet meer rechtstreeks in de waterloop terecht.’

Dit project maakt deel uit van een groter maatregelenpakket dat de gemeente Wemmel samen met Regionaal Landschap Brabantse Kouters in het kader van de grotere gebiedsvisie van het Strategisch Project Groene Noordrand uitvoert. Schepen Erwin Ollivier: ‘Vorig jaar openden we in dit verband al een natuurlijk ingerichte hondenlosloopzone met drie wadi’s waarin het regenwater van een woonwijk opgevangen wordt. Zo kan ook daar het water deels infiltreren en vertraagd afgevoerd worden naar de Maalbeek. Op het gemeentelijk schooldomein werkten we via een Natte Natuur-project aan de Molenbeek en op de Reekbeek voorzien we in de toekomst ook extra waterbuffering samen met de Vlaamse Landmaatschappij bij uitvoering van het landinrichtingsplan Groene Noordrand. Elk van deze werken draagt globaal bij aan de sponsfunctie van ons valleilandschap en beschermt zo Wemmel en ook Grimbergen tegen wateroverlast.’

Voor waterloopbeheerder provincie Vlaams-Brabant zijn al deze projecten erg belangrijk. Bevoegd gedeputeerde Tom Dehaene: ‘We willen net een natuurlijker watersysteem met een hogere biodiversiteit, extra buffercapaciteit in de vallei en vertraagde waterafvoer. Onze medewerkers van de dienst waterlopen volgden de werken mee op. En onze erosiecoördinatoren gaven advies om het plaatselijke erosieknelpunt aan te pakken.’ Gedeputeerde voor Leefmilieu Bart Nevens vult aan: ‘Door de Regionale Landschappen financieel en structureel te ondersteunen kunnen zij via gebiedscoalities partners samenbrengen om met gebundelde krachten aan de slag te gaan voor een klimaatrobuust landschap.’

De gemeente Wemmel is één van de partners van Water+Land+Schap Klimaatrobuuste Groene Noordrand. De coalitie ontvangt in totaal 1,268 miljoen euro voor het hele project. Alle partners leggen daar nog eens 317.000 euro cofinanciering naast. ‘Met deze Blue Deal-middelen beschermen we Vlaanderen tegen droogte en wateroverlast’, legt minister Jo Brouns uit. De uitvoering van de knijp en de landschapsinrichting kostten 415.000 euro waarvan 332.000 gesubsidieerd is door de Vlaamse Overheid.

V.l.n.r. Tim Van Cauwenberghe, projectmedewerker Water-Land-Schap Vlaamse Landmaatschappij, Wim Solie, projectregisseur bij Regionaal Landschap Brabantse Kouters, Steven Elpers, schepen Merchtem,  Bart Nevens, gedeputeerde bevoegd voor Leefmilieu, provincie Vlaams-Brabant, Erwin Ollivier, schepen bevoegd voor milieu en duurzaamheid gemeente Wemmel, Raf De Visscher, schepen bevoegd voor grondgebiedszaken gemeente Wemmel en Hugo Taelemans, technisch ontwerper.