Vanaf 5 januari 2026 voert de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) de eerste van een reeks werken uit langs de oevers van de Maalbeek. Samen met haar partners vormt de VLM het gebied om tot een groene, toegankelijke en klimaatbestendige vallei. De werken dragen bij tot de realisatie van de gebiedsvisie in kader van het strategisch project Werf Groene Noordrand en verlopen in verschillende fases. Een belangrijke eerste stap naar natuurherstel en beter waterbeheer, is de aanpak van het historisch stort aan de Tommenmolenstraat.
Historisch stort wordt winterbedding voor de Maalbeek
Langs de oevers van de Maalbeek werd decennia geleden bouwafval gestort. Daardoor werd het terrein kunstmatig opgehoogd. Op deze plek worden jonge boompjes, zoals wilg en meidoorn die de afgelopen vijftien jaar op het stort wortelden, gerooid. Daarna wordt ongeveer één meter puin afgegraven, tot op de oorspronkelijke ondergrond. De woekerende, invasieve Japanse duizendknoop moet eruit en op meerdere plaatsen worden nieuwe bomen aangeplant. Door deze werken krijgt de Maalbeek hier meer ruimte en vermindert het overstromingsrisico.
Nieuwe en vernieuwde wandelpaden
De bestaande paden worden opnieuw aangelegd in natuurlijke materialen. Tussen de Veldkantstraat en de Charleroyhoeve komt een nieuwe verbinding met brugjes en trappen. Rond de vijvers en langs de Maalbeek krijgen de paden dan weer een make-over met picknickbanken en fietsbeugels. Een rustpunt met een zichtas naar de basiliek, geeft je een beeld van het historische landschap. Het gebied wordt zo toegankelijk en beleefbaar.
Herinrichting vijvers en waterbeheer
De vijvers krijgen helder water en meer zuurstof door slib te verwijderen. Een aantal bomen worden gerooid, andere worden gesnoeid om terug uit te groeien als hakhout. Dat wil zeggen dat de bomen tot op grondniveau ingekort worden, waarna ze opnieuw kunnen schieten. Dit proces wordt om de zoveel jaren herhaald. Het brengt meer licht naar en minder bladafval in de vijvers. Gevolg? Een betere waterkwaliteit die zeldzame vissoorten kansen biedt. Voor de hengelaar komen er hengelplaatsen en vlonders.
De nieuwe oevers met rietkragen bieden schuilplaatsen voor verschillende dieren. De Maalbeek krijgt een natuurlijker verloop of hermeandering. Zo houdt de beek langer water op en verhoogt de natuurwaarde.
"Deze inrichting past in ons beleid om de ecologische kwaliteit van onze waterlopen te verbeteren en een veerkrachtig watersysteem te realiseren”, duidt Tom Dehaene, gedeputeerde provincie Vlaams-Brabant, verantwoordelijk voor erfgoed en waterlopen.
Herinrichting parkeerzone Tommenmolen
De parking aan de Tommenmolen krijgt een duidelijke indeling met waterdoorlatende verharding en plaatsen voor mindervaliden. Het ideale startpunt voor een ontdekkingstocht door het aantrekkelijke landschap, de natuur en het rijke erfgoed van de vallei.
"Voor de bezoeker worden de nieuw ingerichte, waterdoorlatende parkings de eerste kennismaking met een fantastisch gebied, waar ze zomaar een ijsvogel kunnen zien voorbijscheren. Het is de ambassadeur van deze vernieuwde vallei, die gewapend is voor veranderende klimaatomstandigheden omdat ze heel wat water kan opslaan. En laat dat meteen de troef zijn voor bezoekers, want de natuur krijgt er veel meer mogelijkheden", vertelt Renaud Bocquet, projectmanager Vlaamse Rand bij de VLM.
Samen naar een klimaatbestendige toekomst
Dit project is een samenwerking tussen de Vlaamse Landmaatschappij en de gemeente Grimbergen, de provincie Vlaams-Brabant (beekbeheerder en vergunningsverlener), de provinciale Visserijcommissie (coördinator van de visserijactiviteiten), Regionaal Landschap Brabantse Kouters (gebiedsregisseur binnen de perimeter van het Strategisch Project) en Natuurpunt (lokale eigenaar). Ook omwonenden speelden een actieve rol.
Het project ontvangt ondersteuning van:
De werken starten vanaf 5 januari 2026 en duren ongeveer twee jaar. Om hinder te beperken, verlopen de werken gefaseerd. Mogelijk is er tijdelijk beperkte toegang tot bepaalde zones tijdens de werken.
De VLM houdt de overlast zo minimaal mogelijk.