Groenten telen, enkel en alleen met regenwater

Tot enkele jaren geleden had bio-boerderij Den Diepen Boomgaard in Grimbergen te weinig water om de zomermaanden te overbruggen. Het project Water+Land+Schap Klimaatrobuuste Groene Noordrand bracht daar verandering in. Goed nieuws voor de groententeelt én het waterbeheer in de Maalbeekvallei.

Nabij het centrum van Grimbergen teelt maatwerkbedrijf Den Diepen Boomgaard al 25 jaar biologische groenten. Dit sociaal en duurzaam initiatief zet respect voor mens en milieu centraal. Eerder werkte de bioboerderij ook al aan landschappelijke integratie samen met Regionaal Landschap Brabantse Kouters, via herstel van een hoogstamboomgaard, aanleg van een poel en gemengde hagen en houtkanten in en rondom de site aan de Rijkenhoekstraat.

De steeds langere periodes van droogte van de laatste jaren veroorzaakten echter een waterproblematiek voor Den Diepen Boomgaard. Ondanks twee waterputten was er te weinig regenwater beschikbaar voor de teelt van de groenten en werd er in nood grondwater opgepompt uit een geboorde put. ‘Dat wrong enorm qua duurzaamheid, we willen net spaarzamer omgaan met onze natuurlijke hulpmiddelen’, legt directeur Sara Heyvaert uit. ‘En water oppompen is met lage grondwaterstanden ook geen oplossing.’

Het uitvoeringsprogramma van Water+Land+Schap Klimaatrobuuste Groene Noordrand, met daarin diverse deelprojecten, voorzag voor deze site een oplossing voor deze waterproblematiek. Heyvaert: ‘Onze verbouwing schepte een opportuniteit. We voorzagen al twee enorme ondergrondse regenwatertanks, goed voor 20.000 liter bovenop de al aanwezige buffer van 10.000 liter. Dankzij de projectmiddelen van Water+Land+Schap konden we die maatregelen verder verfijnen.’

Betere oplossing bij droogte

Soms ligt de oplossing immers voor de hand. Wim Solie, projectregisseur bij Regionaal Landschap Brabantse Kouters: ‘Er zijn heel wat dakoppervlaktes in Den Diepen Boomgaard. De nieuwe gebouwen waren al aangesloten op de ondergrondse tanks. Met Water+Land+Schap zorgden we voor extra regenwateropvang. We bevestigden ook hanggoten aan de tunnelserres en koppelden deze aan een extra bovengrondse citerne van 202.000 liter. Samen met meer wateropvang zorgen we voor een gerichte irrigatie van de groenten via een pompsysteem met druppelslangen. Tot slot laten we niets van het water verloren gaan. Alle systemen communiceren met elkaar. Is het ene wateropvangbekken leeg, dan schakelen we automatisch over op het volgende. En is de citerne vol, dan loopt het water over in de poel.’

In Den Diepen Boomgaard wordt daarnaast ook gewerkt aan een betere bodemstructuur, zodat de bodem het water langer kan vasthouden. Heyvaert: ‘Zo verwerken we bijvoorbeeld onze eigen compost in de bodem wat een positief effect heeft op het vasthouden van water in de bodem.’

En zo komt het, dat zelfs in maanden van droogte, er nog aan landbouw kan worden gedaan in Den Diepen Boomgaard. De producten die geteeld worden, dankzij het opgevangen regenwater en via sociale tewerkstelling, zijn te koop in de hoevewinkel. Voor bedrijven is er een aanbod op maat, met leveringen en vergaderruimtes. Wie wil genieten van het landschap in Den Diepen Boomgaard, kan terecht in het lunchcafé.

Den Diepen Boomgaard was één van de partners van Water+Land+Schap Klimaatrobuuste Groene Noordrand. De coalitie ontving in totaal 1,268 miljoen euro voor de uitvoering van het hele projectprogramma. Alle partners legden daar nog eens 317.000 euro cofinanciering naast. De werken in Den Diepen Boomgaard kostten 68.700 euro waarvan 48.000 euro gesubsidieerd is door de Vlaamse Overheid.