Affligem, gevormd door de deelgemeenten Essene, Hekelgem en Teralfene strekt zich uit tussen de Faluintjes en het Pajottenland.

In Teralfene vormt de Dender de grens met Oost-Vlaanderen.

De Sint-Pieter- en Paulusabdij is gesticht door zes roofridders in 1062 en in 1085 aanvaardden zij de regel van de H. Benedictus. Affligem was de primaria Brabantiae, de voornaamste abdij van het hertogdom Brabant en in vredestijd werd hier de banier van het hertogdom bewaard. Van Sint-Lutgard (1182-1246) kreeg zij de vleiende benaming "Van Allen Cloosteren Spieghel". De abdij groeide uit tot één van de belangrijkste in de oude Nederlanden. In 1796 bedroeg het domein nog meer dan 8000 ha maar toen ging het volledig te niet bij de opheffing door de Franse Republiek. Pas in 1837 kon het kloosterleven in Dendermonde en in 1870 in Affligem hersteld worden.

Her en der verspreid vertoont het Affligems landschap nog sporen van de ondernemerszin van de abdij Affligem: grote oude hoeves, de contouren van drooggelegde vijvers en de slenken van oude steengroeven.

Affligem was het dorp van de hop. In het begin van vorige eeuw was er een intense snijbloementeelt in Hekelgem. De zandtapijten lokten vanaf hun ontstaan in 1873 veel kijklustigen maar zijn nu aan een herwaardering toe.

Als folklorefeest heeft de "St.-Antoniusviering" in Essene een uitstraling buiten onze gemeente.

Affligem is vooral een wandelparadijs maar haar gastronomische producten, haar abdijbier, fruitwijn, dito kaas verlenen haar naam nog wijdere bekendheid.